Бу жуда долзарб мавзу, келинг, вазиятни биргаликда кўриб чиқамиз.
Бизнесда доимий бир парадокс бор: тадбиркор ижара, логистика ва товар сотиб олиш учун ҳисоб-фактураларга хотиржам имзо чекади, лекин гап маркетингга келганда «кутиш режими» ёқилади ёки оддий айтганда «қизиғончилик» уйғонади.
Гап ҳатто нархда ҳам эмас. Агар бизнес бирор нарсанинг қийматини кўрса, пул дарров топилади. Муаммо эса — қабул қилиш, хавф-хатарлар ва оддий мулоқотда.
Мен бу жараён нима учун бундай бўлишини ва уни қандай ўзгартириш мумкинлигини тизимли равишда, бандма-банд ва қисқача тушунтириб бераман. Батафсил маълумот сўров бўйича берилади.
1. Маркетинг актив эмас, харажат сифатида
Кўпчилик учун маркетинг — бу «қора қути». Ушлаб кўриш мумкин бўлган товар ёки офисда ўтирган ходимдан фарқли ўлароқ, маркетинг мавҳум тушунчадек туюлади (ким бунга қўшилса, изоҳ қолдирсин).
Муаммо: Тадбиркорнинг онгида бу инвестиция, ўсиш ва келажакдаги фойда эканлиги ҳақида тўғридан-тўғри боғлиқлик йўқ.
Мантиқ оддий: «Мен 1000 доллар тикиб, уларни қайтиб кўрмаслигим мумкин». (Бундай ҳолатга жуда кўп дуч келаман).
2. Бозорнинг «заҳарли» фони
Менинг кузатишимча, бозор натижани эмас, жараённи сотадиган «турли экспертлар» билан тўлиб кетган. Рақамларсиз ваъдалар ва қуруқ кейслар бизнесда ҳимоя қобиғини шакллантирган.
Натижа: «Ҳамма чиройли гапиради, лекин амалда бюджетнинг ҳавога учиши ва фақат ваъдалар». (Тониш бўлса — ёзинг).
3. Тизимни эмас, «асбобларни» сотиш
Агентликларнинг энг катта хатоси — «реклама созлаш» ёки «постинг»ни сотиш. Бизнесга чиройли постлар керак эмас, унга сотув керак (ўйлайманки, ҳамма қўшилади).
Хато: Ечим ўрнига жараённи сотиш.
Ечим: «Биз таргет созлаймиз» дейиш ўрнига, «Биз сизга нархи 10 центдан ошмайдиган 100 та лид (мижоз сўрови) олиб келамиз» дейиш лозим.
4. Кечиккан натижага тайёр эмаслик
Маркетинг — бу «пул» деган тугма эмас. У тестлар ва жадаллашиш учун вақт талаб қилади. Бизнес эса кўпинча «эрталаб пул тикдим, кечқурун фойда олдим» деган тушунча билан яшайди.
Натижа: Ҳар қандай кечикиш самарасизлик деб қабул қилинади ва «маркетинг ишламаяпти» деган хулосага келинади.
5. Ўтмишдаги салбий тажриба
Тадбиркорларнинг 80 фоизида виждонсиз маркетологлар билан ишлаш тажрибаси бўлган.
Оқибат: Энди ҳар қандай янги маркетинг таклифи «бизни яна алдашади» деган шубҳа билан қабул қилинади.
6. Мижоз томонидаги бизнес-жараёнлар
Жуда кўп ҳолларда маркетинг 100 фоиз ишлайди, лекин қуйидаги сабабларга кўра у «айбдор» қилинади:
а) Маҳсулот бозорга мос эмас (дастлабки таҳлил қилинмаган).
б) Сотув бўлими келаётган лидларни «қўлдан чиқаради».
в) CRM ва аналитика йўқ (бу 90% тадбиркорларда кузатилади).
Хўш, нима қилиш керак? Аниқ стратегия ва ўлчовлар керак!
Тадбиркор маркетинг учун ишонч билан пул тўлаши учун биз диққатни харажатдан даромадга қаратамиз.
| Эскича (Харажат) | Янгича (Инвестиция) |
| «Ижтимоий тармоқларни юритиш» | Мақсадли аудитория қамровини 40%-50% га ошириш |
| «Реклама йўлга қўйиш» | Лид нархи ва сотув ҳажмининг прогноз ҳисоб-китоби |
| «Мураккаб терминлар (CTR, CPM)» | Пул ва ROI (фойда) тилида гаплашиш |
Қандай ишлаймиз?
-
Биз соатларни эмас, натижани сотамиз: Тадбиркор бизнинг вақтимизни эмас, ўз муаммосининг ечимини сотиб олади. Таклифимизни тўлиқ рақамлаштирамиз.
-
Шаффофлик ва назорат: Тадбиркор учун тўлиқ шаффофлик (дашборд) тақдим этамиз. У ҳар бир цент қаерга кетаётганини реал вақтда кўриб туради, шунда хавотир ўрнини ишонч эгаллайди.
-
Презентация ўрнига диагностика: Биз «хизматлар пакети»ни таклиф қилмаймиз. Аудит ўтказамиз, сотув занжиридаги заиф нуқтани топамиз ва айнан шу ҳолат учун ечим берамиз.
Хулоса
Биз аниқ ечимлар, реал рақамлар ва ўсишнинг тушунарли мантиқини таклиф қиламиз. Биз шунчаки маркетинг сотмаймиз.
Биз маркетинг харажат моддаси эмас, балки даромад манбаига айланадиган тизимни қурамиз.
Агар сизга пул олиб келадиган тушунарли маркетинг тизими керак бўлса, келинг, вазиятингизни таҳлил қиламиз.
Шахсий хабарга «РАЗБОР» деб ёзинг — биз сизнинг ҳолатингизни кўриб чиқамиз ва маркетингни қандай қилиб бошқариладиган даромад манбаига айлантиришни кўрсатамиз.